Leki na uspokojenie – jak działają i które warto wybrać?

Kiedy stosować lek na nerwy?

Leki na uspokojenie warto włączyć przede wszystkim w przypadku przewlekłego stresu, nadmiernego napięcia psychicznego czy uczucia niepokoju. Jeżeli doświadczasz sytuacji:

• silnego niepokoju, lęku, sprawiających problemy w codziennym funkcjonowaniu;

• zaburzenia rytmu dobowego, okresowych trudnościach ze snem;

• napięcia nerwowego z zaburzeniami koncentracji, wahaniami nastrojów;

pomóc mogą psychoterapia czy techniki pozwalające na redukcję stresu (np. aktywność fizyczna, ulubione hobby). Jednak jeżeli symptomy utrudniają lub uniemożliwiają normalne funkcjonowanie, wpływają na znaczący dyskomfort albo sposoby niefarmakologiczne nie działają - warto skonsultować się z lekarzem i włączyć suplementację lub leczenie farmakologiczne.

Leki na uspokojenie bez recepty, preparaty ziołowe

Leki uspokajające dostępne bez recepty to głównie produkty zawierające roślinne składniki, zioła; np. melisa lekarska, kozłek lekarski, passiflora, chmiel, dziurawiec zwyczajny. Pacjenci poszukujący preparatów na uspokojenie, które nie otumaniają, a przy tym działają skutecznie i bezpiecznie w stanach napięcia nerwowego często wybierają tabletki, napary, syropy ziołowe. Produkty te zazwyczaj nie powodują działań niepożądanych i nie uzależniają, dlatego polecane są dla szerszej grupy pacjentów.

Pośród składników preparatów dostępnych bez recepty są takie jak:

• melisa lekarska (Melissa officinalis) - łagodzi nadmierne objawy układu nerwowego, pomaga poprawić jakość snu;

• kozłek lekarski (waleriana, Valeriana officinalis) - zmniejsza napięcie, pomaga w odprężeniu;

• passiflora (męczennica cielista) - działa na stany napięcia nerwowego, wspomaga prawidłowy sen;

• chmiel (Humulus lupulus) - działanie uspokajające, częsty dodatek do innego składnika ziołowego;

• dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) - właściwości uspokajające, sprzyja ukojeniu nerwów, jednak wchodzi w interakcje z wieloma lekami.

Zobacz także: Leki na infekcje intymne – skuteczne sposoby leczenia dla kobiet i mężczyzn

Leki na uspokojenie na receptę

Silniejsze leki uspokajające na receptę stosowane są w leczeniu zaburzeń lękowych, nerwic czy zaburzeń snu. Do najczęściej przepisywanych grup preparatów należą benzodiazepiny, hydroksyzyna, leki z grupy SSRI.

Benzodiazepiny

Benzodiazepiny wykazują efekt przeciwlękowy, uspokajający, nasenny. Leki te wpływają na wzmocnienie działania neuroprzekaźnika GABA (kwasu gamma-aminomasłowego), który jest głównym hamującym przekaźnikiem w mózgu. Warto pamiętać, że są to leki silnie uzależniające i nie należy przyjmować ich dłużej niż 4 tygodnie. Przykładowe benzodiazepiny wykorzystywane w leczeniu napięć i nerwic to:

• diazepam - Relanium, Neorelium - tabletki, ok. 15 - 18 zł;

• alprazolam - Afobam, Alpragen, Alpraxil, Alprazolam Aurovitas, Alprox, Neurol, Xanax - tabletki, ok. 15 - 79 zł;

• lorazepram - Lorabex, Lorafen, Lorazepam Orion - tabletki, ok. 16 - 26 zł.

Hydroksyzyna

Hydroksyzyna to lek przeciwhistaminowy I generacji, który ma m.in. działanie uspokajające, przeciwlękowe. Występuje w formie tabletek powlekanych oraz syropu. Niektóre preparaty zawierające hydroksyzynę to: Atarax, Hydroxyzine Orion, Hydroxyzinum Adamed, Hydroxyzinum Bluefish, Hydroxyzinum Espefa, Hydroxyzinum Hasco, Hydroxyzinum Polfarmex, Hydroxyzinum VP. Cena leku wynosi ok. 8 - 18 zł i zależy od postaci, dawki i opakowania preparatu.

Leki z grupy SSRI

Substancje z grupy SSRI (selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny) redukują objawy długotrwałego lęku, dodatkowo wykazują działanie przeciwdepresyjne. Ich mechanizm polega na hamowaniu wychwytu zwrotnego serotoniny, co powoduje zwiększenie jej stężenia między synapsami i tym samym wzmocnienia przekaźnictwa serotoninergicznego. Niektórymi lekami SSRI wykorzystywanymi w leczeniu zaburzeń lękowych są:

• sertralina - Apiolin, ApoSerta, Asentra, Asertin, Miravil, Sastium, Sertagen, Sertralina Krka, Sertranorm, Setaloft, Stimuloton, Zoloft, Zotral - tabletki, ok. 12 - 66 zł;

• escitalopram - Aciprex, ApoEscitaxin ORO, Betesda, Depralin, Elicea, Escipram, Escitalopram Actavis, Escitalopram Aurovitas, Escitalopram Bluefish, Escitalopram Genoptim, Escitil, Lexapro, Mozarin, Nexpram, Oroes, Pralex, Pramatis, Symescital - tabletki, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, krople doustne, ok. 13 - 95 zł;

• paroksetyna - Arketis, ParoGen, Paroxetine Aurovitas, Paroxinor, Paxtin, Rexetin, Seroxat, Xetanor - tabletki, ok. 14 - 75 zł;

• citalopram - Aurex, Cipramil, Citabax, Cital, Citalopram Vitabalans, Citaxin, Citronil, Oropram, Pram - tabletki, ok. 14 - 86 zł;

• fluoksetyna - Andepin, Bioxetin, Fluoksetyna EGIS, Fluoxetin Polpharma, Fluoxetine Aurovitas, Fluoxetine Vitabalans, Fluxemed, Seronil - tabletki, kapsułki, ok. 9 - 79 zł;

• fluwoksamina - Fevarin - tabletki, ok. 38 zł.

Część leków podlega refundacji, w zależności od wskazań, stąd ceny mogą różnić się od powyższych.

Leki na uspokojenie na receptę przepisywane są po konsultacji lekarskiej z doświadczonym lekarzem pierwszego kontaktu lub psychiatrą, po wykorzystaniu metod leczenia niefarmakologicznego, jeżeli nie następuje poprawa. Dopasowanie leku do pacjenta zależy od jego potrzeb, objawów, przeciwwskazań. Należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń lekarza z powodu ryzyka wystąpienia uzależnienia i narażenia na działania niepożądane.

Zobacz także: E-recepta bez konsultacji stacjonarnej – jak ją uzyskać legalnie i bezpiecznie?

Co stosować na stres, napięcie psychiczne, nerwicę?

Na łagodniejsze objawy zalecane są metody niefarmakologiczne, ale także ziołowe środki uspokajające bez recepty. W przypadku symptomów bardziej nasilonych, pacjent powinien udać się do specjalisty i razem z nim dobrać odpowiedni preparat do swoich problemów ze zdrowiem.

Jeżeli niezbędna jest farmakoterapia długofalowa, także dobrym rozwiązaniem będą ziołowe leki uspokajające - nie uzależniają, mają mało działań niepożądanych, a co za tym idzie są mniej obciążające dla organizmu na dłuższą metę.

Jakie preparaty dla kobiet w ciąży i dzieci?

U kobiet w ciąży przed rozpoczęciem przyjmowania suplementu lub leku niezbędna jest konsultacja lekarska, podczas której zostanie ocenione bezpieczeństwo stosowania środków na uspokojenie. Jeżeli kobieta przed ciążą przyjmowała leki uspokajające, warto skorzystać jeszcze przed staraniem się o dziecko z pomocy specjalisty czy dane preparaty są odpowiednie do stosowania w ciąży.

W przypadku dzieci nacisk na rozładowywanie stresu, pobudzenia powinien być położony na metodach niefarmakologicznych: nauki regulacji emocji, rozładowywania energii np. w zabawie, sporcie lub hobby. Jeżeli to nie przynosi rezultatu warto udać się do psychologa dziecięcego, a dopiero w następnym kroku do lekarza rodzinnego czy pediatry.

Zobacz także: Leki na alergię – bez recepty, na receptę, dla dzieci i dorosłych

Leki a suplementy

Suplementy diety oraz leki uspakajające są różnymi preparatami, jednak często uzupełniają się swoim działaniem. Związki zawarte w lekach na receptę mają silniejsze działanie, stosowane są zwykle w bardziej nasilonych dolegliwościach stresowych, lękowych. Dodatkowo mogą wymagać regularnej kontroli u lekarza. Suplementy, zwłaszcza ziołowe tabletki uspokajające, działają w łagodnych stanach niepokoju, wspierając funkcjonowanie układu nerwowego, ponadto dają mniej skutków ubocznych niż leki.

Suplementy mogą stanowić uzupełnienie terapii lekami, jednak warto skonsultować się z lekarzem czy produkty nie wchodzą ze sobą w negatywne dla organizmu interakcje.

Podsumowanie

W przypadku stanów wyczerpania nerwowego, zwiększonego stresu potrzebna bywa pomoc w postaci środków niefarmakologicznych lub leków. Jeśli sposoby na zmniejszenie napięcia nie działają, konieczne może być włączenie suplementacji np. walerianą czy melisą lub leczenia, np. hydroksyzyną, benzodiazepinami.

Jeżeli potrzebujesz recepty na lek uspokajający, wejdź na stronę Lekarzomat! Łatwo i szybko otrzymasz receptę na potrzebny Ci lek, jeśli lekarz uzna to za konieczne.

Bibliografia